Obyczaje i tradycje religijne

W czasach oficjalnej propagandy ateizmu dla wielu osób obrzędy religijne były tylko częścią tradycji. Oprócz powszechnych w Kościele katolickim ob­rzędów religijnych jest też wiele specyficznie polskich obyczajów związanych ze świętami kościelnymi, o których warto gościom opowiedzieć. W niektórych regionach kraju oprawę ważnych świąt religijnych i państwowych tworzą grupy folklorystyczne ubrane w stroje ludowe.

  • Boże Narodzenie – w kościołach lub przed nimi są ustawiane szopki, niekiedy z żywymi zwierzętami, a w Krakowie corocznie jest organizowany konkurs szopek, budowanych przez cały rok, wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Świętowanie rozpoczyna wieczerza wigilijna w przeddzień Bożego Narodzenia, do której zasiada zwyczajowo cała rodzina. Dzielimy się opłatkiem, składając sobie życzenia, śpiewamy kolędy, obdarowujemy się prezentami i smakujemy potrawy jadane tylko tego dnia, takie jak karp, zupa z suszonych grzybów, kutia, śledzie, makowiec i kompot z suszonych owoców. Pod obrus kładziemy siano. O północy jest pasterka, jedna z najbardziej uroczystych Mszy św. w roku. Świętom towarzyszą jasełka, w niektórych rejonach zachował się też zwyczaj wędrowania po domach kolędników przebranych zgodnie z lokalną tradycją.
  • Święto Trzech Króli (Objawienia Pańskiego) – na pamiątkę darów ofiarowanych Dzieciątku przynosimy z kościoła kadzidło i poświęconą kredę, którą piszemy na drzwiach „K+M+B” i rok. Od kilku lat ulicami wielu miast wędruje barwny Orszak Trzech Króli.
  • Karnawał to czas zabaw i radości. W Tłusty Czwartek objadamy się pączkami, w Ostatki – wtorek przed okresem Wielkiego Postu – faworkami (chrustem).
  • Wielki Post rozpoczynamy posypaniem głów popiołem podczas Mszy św. w Środę Popielcową. Zwykle w Wielkim Poście uczestniczymy w parafialnych rekolekcjach.
  • Niedziela Palmowa rozpoczyna Wielki Tydzień. Tego dnia święcimy palmy (na pamiątkę palm, którymi mieszkańcy Jerozolimy witali Pana Jezusa), w wielu miejscach odbywają się konkursy palem, a rekordowa miała ponad 36 m wysokości. To jest też Niedziela Męki Pańskiej i w wielu miejscach odbywają się misteria pasyjne.
  • Triduum Paschalne – na uroczyście sprawowaną liturgię Wielkiego Czwartku, Piątku i Wigilii Paschalnej do kościołów przybywa coraz więcej wiernych. W Wielką Sobotę święcimy pokarmy, którymi dzielimy się podczas śniadania w pierwszy dzień świąt.
  • Wielkanoc – Święta Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczynamy uroczystą Wigilią Paschalną w nocy z soboty na niedzielę albo Rezurekcją w niedzielę o świcie. Do zwyczajów świątecznych należy też malowanie pisanek, które później ozdabiają świąteczny stół, strzelanie petardami podczas Rezurekcji i oblewanie się wodą drugiego dnia świąt, zwanego lanym poniedziałkiem lub śmigusem dyngusem. Potrawą spożywaną wyłącznie na Wielkanoc jest mazurek (specjalny rodzaj ciasta).
  • Boże Ciało – w Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej ulicami polskich miast i miasteczek przechodzą świąteczne procesje eucharystyczne z udziałem dużej liczby wiernych.
  • Wniebowzięcie NMP – tradycyjnie: Matki Boskiej Zielnej. Tego dnia święcimy po Mszy św. bukieciki ziół i roślin uprawnych jako pierwociny plonów. Jednocześnie 15 sierpnia obchodzimy Święto Wojska Polskiego na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej 1920 r.
  • Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny – 1 i 2 listopada tradycyjnie modlimy się za naszych bliskich zmarłych i odwiedzamy ich groby. W tych dniach wieczorem cmentarze rozbłyskują blaskiem milionów zniczy.
  • Pielgrzymki – w Polsce istnieje bardzo silny, mający starą tradycję, ruch pielgrzymkowy. Każdego roku latem z większych miast ruszają piesze pielgrzymki do sanktuariów, zwłaszcza na Jasną Górę w Częstochowie.

 

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.